Szkicownik to narzędzie, a nie dekoracja. Piękna okładka nie uratuje rysunku, jeśli papier w środku marszczy się przy pierwszym dotknięciu akwareli, przebija atrament na drugą stronę bądź odpycha grafit ołówka. Wybór właściwego szkicownika zaczyna się od środka, od papieru, jego gramatury oraz faktury, a dopiero potem od formatu i oprawy.
Z poniższego artykułu dowiesz się m.in.:
- Dlaczego papier w szkicowniku ma większe znaczenie niż sama okładka?
- Gramatura i faktura papieru – co decyduje o wyborze szkicownika?
- Jaki szkicownik wybrać do swojej techniki?
- Które szkicowniki z oferty NOTEKI warto wybrać?
Najważniejsze informacje:
- Gramatura papieru decyduje o tym, jaką technikę rysowania wytrzyma szkicownik – ołówek wymaga minimum 90 g/m², akwarela minimum 200 g/m².
- Faktura papieru (gładka, drobnoziarnista, gruboziarnista) określa charakter linii i efekty graficzne w zależności od medium.
- Oprawa spiralna sprawdza się w plenerze, oprawa klejona bądź szyta jako dziennik artystyczny do pracowni.
- Format A5 to kompromis między wygodą noszenia a przestrzenią na rysowanie; A4 i większy zostaje na biurku.
- NOTEKA oferuje szkicowniki do każdej techniki, od 160 g/m² dla tuszu i cienkopisu po szkicowniki z papierem bawełnianym do akwareli.
Dlaczego papier w szkicowniku ma większe znaczenie niż sama okładka?
Papier w szkicowniku nie jest biernym tłem dla rysunku, gdyż aktywnie współtworzy efekt pracy. Zbyt cienki papier (poniżej 90 g/m²) nie wytrzyma ścierania gumką i szybko się rozrywa. Błyszczący, powlekany papier odpycha grafit, utrudniając tworzenie cieniowania. Podłoże o zbyt niskiej gramaturze marszczy się, a także faluje przy pierwszym dotknięciu akwareli bądź tuszu rozcieńczonego wodą. To nie wada techniki rysującego, lecz mankament podłoża.
Dobry szkicownik sprawia, że medium zachowuje się przewidywalnie: tusz nie rozlewa się poza zamierzoną linię, akwarela tworzy miękkie przejścia bez niepożądanego falowania, ołówek leży na papierze gładko i daje się ścierać bez śladu. Wybierając szkicownik, warto myśleć o nim jak o instrumencie, ponieważ sprzęt niedopasowany do muzyki hamuje, a nie wspiera.
Gramatura i faktura papieru – co decyduje o wyborze szkicownika?
Dwa parametry decydują o tym, czy papier w szkicowniku będzie sprzyjał technice, czy ją utrudniał: gramatura, czyli grubość i wytrzymałość arkusza oraz faktura, a więc charakter jego powierzchni. Oba działają razem, ponieważ spora masa powierzchniowa przy złej strukturze może równie skutecznie pokrzyżować plany, jak nieodpowiednia ciężkość przy idealnej fakturze.
Gramatura papieru – od ołówka do akwareli
Gramatura to masa jednego metra kwadratowego papieru wyrażona w gramach (g/m²) i jest najprostszym wskaźnikiem tego, jak ciężka praca może być na danym podłożu wykonana. Dla ołówka, węgla i rysunku suchego wystarczy 90-120 g/m², bo arkusz wytrzyma ścieranie i jest wystarczająco gruby, by nie przebijały go korekty. Tusz, cienkopisy i pióro wieczne wymagają wartości co najmniej 120-160 g/m², by atrament nie prześwitywał na odwrotną stronę, jak też nie tworzył nieplanowanych plamek.
Akwarela to zdecydowanie najbardziej wymagająca technika pod względem gramatury: minimum to 200 g/m², a komfort i swobodę daje dopiero 300 g/m² bądź wyżej, najlepiej z domieszką bawełny. Im więcej wody wnosimy do pracy, tym wyższa gramatura jest konieczna.
Faktura papieru – gładka, drobnoziarnista, gruboziarnista
Faktura to charakter powierzchni papieru, który bezpośrednio wpływa na efekt końcowy rysunku. Gładki papier (hot press) jest najlepszym wyborem dla tuszu, cienkopisów i pióra wiecznego, a linia jest precyzyjna, ostra i wolna od szumów faktury. Sprawdza się wszędzie tam, gdzie zależy nam na detalu i kontroli.
Papier drobnoziarnisty (cold press) to faktura uniwersalna, a przede wszystkim najchętniej wybierana przez artystów pracujących w akwareli oraz ołówku. Subtelna ziarnistość zatrzymuje pigment i grafit, pozwalając budować głębię cieniowania, jak też miękkie przejścia kolorystyczne. Faktura gruboziarnista (rough) to wybór dla ekspresji, gdyż silna tekstura tworzy charakterystyczny efekt granulacji akwareli, sprawdza się też przy węglu i suchych pastelach, gdy zależy nam na malarskim, nieuładzonym wyrazie obrazu.
Format i oprawa – spirala czy klejona?
Format szkicownika powinien odpowiadać stylowi pracy. A5 jest wystarczająco mały, by przedmiot zmieścił się w plecaku bądź torbie, a jednocześnie na tyle pojemny, by wygodnie rysować całymi scenami. To najczęściej wybierana wielkość przez rysowników szkicujących w plenerze i podczas podróży. A4 oraz większy rozmiar zostaje z reguły w pracowni, gdzie jest przestrzeń do rozłożenia i nie trzeba nosić przedmiotu ze sobą.
Oprawa spiralna daje dużą swobodę, ponieważ szkicownik otwiera się płasko, strony można wyrywać bez uszkadzania reszty, a sztywna tylna okładka działa jak podkład przy rysowaniu bez stolika. Oprawa klejona bądź szyta zachowuje całość jako spójny dziennik artystyczny i wygląda elegancko, ale mniej sprzyja rysowaniu bez podpórki, a ponadto nie pozwala na wyrywanie kart.
Jaki szkicownik wybrać do swojej techniki?
Do rysowania ołówkiem i tuszu najlepiej sprawdza się papier gładki albo drobnoziarnisty o gramaturze 120-160 g/m². Taka powierzchnia wytrzyma wielokrotne ścieranie gumką, nie wchłonie nadmiaru tuszu i zachowa ostrość linii cienkopisu. Papier bawełniany nie jest tu konieczny, gdyż wystarczy dobry papier celulozowy o odpowiedniej gramaturze i neutralnym pH, by praca nie żółkła z upływem lat.
Do akwareli konieczna jest gramatura minimum 200 g/m², a najlepiej 300 g/m² lub wyżej. Papier z domieszką bawełny przyjmuje więcej warstw farby, pozwala na poprawki, a przede wszystkim lepiej oddaje subtelne przejścia tonalne. Faktura cold press jest najbardziej wszechstronna, rough – dla ekspresyjnych, swobodniejszych prac. Celuloza w gramaturze 200-250 g/m² wystarczy na początek, ale artyści pracujący regularnie w technikach mokrych szybko doceniają bawełnę.
Do technik mieszanych (marker, tusz i akwarela na jednej stronie) potrzebna jest gęstość 160-200 g/m² przy umiarkowanej fakturze i niskiej chłonności, które pozwolą przyjąć różne media bez przepuszczania ich na spód, a także bez nadmiernego marszczenia. Spiralna oprawa ułatwi otwieranie szkicownika na płasko podczas pracy z kilkoma mediami jednocześnie.
Które szkicowniki z oferty NOTEKI warto wybrać?
NOTEKA oferuje szkicowniki starannie dobrane pod kątem konkretnych technik rysowania – zarówno dla osób, które dopiero szukają swojej techniki, jak i dla tych, którzy wiedzą dokładnie, czego potrzebują pod względem gramatury i faktury papieru.
Do najchętniej wybieranych propozycji należą:
- Szkicownik Ferris Wheel Press – kanadyjski szkicownik z 240 gładkimi stronami bezkwasowego papieru o gramaturze 160 g/m² i neutralnym pH; doskonały do tuszu, cienkopisów i pióra wiecznego; dostępny w kilku wariantach kolorystycznych okładki.
- Karst Sketchpad A4 – australijski szkicownik z papieru wytwarzanego z węglanu wapnia, gramaturowo odpowiadającego 240 g/m²; wodoodporny, nie marszczy się, nie przebija; spiralna oprawa rozkłada się całkowicie na płasko.
- Kreska Szkicownik – polski szkicownik od Studio Rysunku Kreska z Łodzi; zawiera 7 różnych rodzajów papieru w jednej oprawie spiralnej, co pozwala przetestować ołówek, akwarelę, tusz, akryl, węgiel, pastele i białą kredkę w ramach jednego zakupu; czarna okładka z miedzianym tłoczeniem.
- MD Product Notes F2 bawełniany – japoński notes z papierem zawierającym 20% pulpy bawełnianej; nie tworzy kłaczków przy ścieraniu, mocny oraz gładki, doskonały do szkicowania ołówkiem i delikatnych technik mokrych; rozkłada się płasko.
- Szkicowniki – cała kategoria – pełna oferta szkicowników NOTEKI w różnych formatach i gramaturach papieru, z podziałem według techniki rysowania.
Każdy z tych szkicowników odpowiada innej potrzebie i odmiennemu poziomowi zaawansowania, od zestawu testowego dla osoby, która szuka swojej techniki, po precyzyjnie dobrany papier bawełniany dla kogoś, kto już wie, czego potrzebuje.
Szkicownik – jak wybrać najlepszy? Podsumowanie
Dobry szkicownik to taki, który nie przeszkadza, lecz pozwala skupić się na rysowaniu, a nie walczyć z papierem. Gramatura, faktura i oprawa to trzy parametry, które warto znać przed zakupem, bo razem decydują o tym, czy szkicownik będzie narzędziem wspierającym twórczość, czy źródłem frustracji. NOTEKA oferuje szkicowniki dostosowane do różnych technik i oczekiwań, dzięki czemu wybór właściwego modelu jest kwestią kilku świadomych decyzji, a nie długiego szukania.
Źródła:
- Szkicowniki Wyczółkowskiego online, Culture.pl
- Jak malować akwarelami – akwarele dla początkujących, Półkostka
- Papier do akwareli – jaki wybrać?, Półkostka
- Jakie ołówki wybrać do szkicowania?, Półkostka
- Czapski. Rzeczy niepotrzebne, a drogocenne, Culture.pl
